شعار امسال، هم خطاب به مسئولین است، هم خطاب به مردم است. شعار امسال [حمایت از] کالای ایرانی است. کالای ایرانی یعنی محصول نهایی کار و سرمایه و فعّالیّت اقتصادی و ذهن و ابتکار و همه‌چیز.

کاهش اندازه فونت   افزایش اندازه فونت   اندازه فونت پیش فرض

بشر از ابتدا خلقت تاکنون، همواره در میان تهدید رشد کرده و برای مقابله با آن‌ها تمهیدات گوناگونی اندیشیده است. بعضی از این تهدیدات دیگر وجود ندارند و بعضی از تهدیدات کمتر یا بیشتر شده و برخی از تهدیدات جدید و تازه است. در دهه­های اخیر روند مقابله با این تهدیدات شکل علمی­تری به خود گرفته و به طور مشخص میزان احتمال وقوع، خسارت وارده و چگونگی مقابله با آن‌ها تعیین شده است

امروزه علی­رغم پیشرفت­های فناورانه موجود، تهدیدات محتمل از سوی دشمن، بخصوص جنگ­ها، خواسته یا ناخواسته با زندگی انسان آمیخته شده و به نظر می­رسد در بسیاری از موارد هیچ راه گریزی از بروز حوادث انسان ساز وجود ندارد تجارب 8 سال دفاع مقدس و نیز تجارب حملات نظامی آمریکا به تعدادی از همسایگان ما در طول سال­های اخیر جای تردیدی نگذارده­اند که در جنگ­های آینده کلیه مراکز اسکان و فعالیت کشورهای هدف، حتی شهرها و ساختمان­های عمومی با تهدید انهدام و نابودی گسترده مواجه هستند.

شهرها با توجه به حجم بالای سرمایه­گذاری و استقرار بسیاری از تأسیسات و ابزارهای اقتصادی و از همه مهم­تر جمعیت زیادی که در آن­ها ساکن هستند، در صورت بروز جنگ دچار صدمات مالی و جانی قابل توجهی می­شوند. در مناطق شهری، صدمات جنگی شامل ترکیبی از ویرانه­های کالبدی و اختلال در عملکرد عناصر شهری است. انهدام سازه­ها و ساختمان­ها، شبکه راه­ها و دسترسی­ها، تأسیسات اساسی مخازن آب، نیروگاه­ها، خطوط ارتباطی تلفن، برق، آب، گاز و غیره از آن جمله هستند.

توجه به مراکز حیاتی و حساس موجود در شهرها در دهه­های اخیر هم از سوی مهاجمین هوشمند به عنوان پاشنۀ آشیل دولت­ها و هم از سوی کشورهای مدافع به عنوان یکی از ارکان برنامه­ریزی پدافندی مورد تأکید بوده است.

شهرها از نظر فیزیکی هدف­های ثابت و بزرگی هستند که حتی از فاصلۀ دور به آسانی می­توان آنها را هدف قرار داد، عوامل دیگری نیز به عنوان انگیزه در انتخاب شهرها به عنوان هدف نظامی نقش دارند شهرها به دلیل برخورداری از بدنۀ دفاعی، همیشه به عنوان الگوی پایداری و یا تسلط بر منطقه تفسیر می­شوند. به همین دلیل تسلط بر شهرها شاخصی برای توجیه جایگاه نظامی و اقتدار عملیاتی به شمار می­رود. شهرها به عنوان حلقۀ ارتباطی و کانون انسجام منطقه­ای و پسکرانه­های روستایی خود هستند. بدین ترتیب شهرها اغلب هدف اصلی تهدیدات و درگیری نظامی بوده و پیوسته باید فشارهای ناشی از جنگ را تحمل نمایند.

علاوه بر عوامل یاد شده، باید نقش عوامل روانی و تخریب روحیه را نیز در حمله به شهرها در نظر گرفت و شکل زندگی اجتماعی در شهرها و قرارگیری و همجواری بسیاری از ساخت و سازهای آن با یکدیگر، از شهر، هدفی بسیار کارساز برای تضعیف روحیه بوجود می­آورد. به نظر می­رسد اصلی­ترین عاملی که یک شهر و تأسیسات حیاتی و حساس آن را به­ویژه از فاصلۀ دور می­تواند تهدید نماید حملۀ مستقیم دشمن می­باشد که سلاح­های متعارف چنین حمله­ای بمباران­های هوایی و هجوم موشکی است.

طرح‌ريزي دفاعي شهرها قدمتي به درازاي تاريخ شهرنشيني دارد. زيرا از هنگام پديدار شدن شهرها تاکنون و به‌دليل انباشت ثروت در شهرها، دفاع از شهر و شهروندان در برابر هجوم تاراج‌گران جايگاه ويژه‌اي در طرح‌ريزي شهرها داشته است. اما حدود اين طرح‌ريزي در مکان‌ها و در مقاطع زماني مختلف، متفاوت و تابع ميزان شهرنشيني بوده است.

هدف از اجراي طرح‌هاي پدافند غيرعامل كاستن از آسيب‌پذيري نيروي انساني و مستحدثات و تجهيزات حياتي و حساس و مهم كشور در برابر حملات مخرب دشمن و استمرار فعاليت‌ها و خدمات زيربنايي و تامين نيازهاي حياتي و تداوم اداره‌ی كشور در شرايط بحراني ناشي از جنگ است.

به منظور پیگیری مباحث پدافند­غیرعامل درشهرهای ایران با تدبیر رییس سازمان پدافند­غیرعامل کشور سردار سرتیپ دوم پاسدار دکتر علی اکبر پوری رحیم با ماموریت پدافند غیرعامل شهرها با رئوس کار شهرداری ها، استانداری ها، شرکت­های ساخت و بهره برداری مترو با عنوان معاون امور شهری و تهران منصوب شدند.

ماموریت:

معاونت امور شهری و تهران ماموریت دارد با سیاستگذاری، راهبری، نظارت وهماهنگ سازی مدیریت یکپارچه و استفاده از بسیج ظرفیتها ،منابع و دستگاه­های اجرایی شهرها به منظور مصون­سازی شهر، مردم و افزایش بازدارندگی،کاهش آسیب پذیری،تداوم فعالیتهای ضروری،ارتقای پایداری ملی وتسهیل مدیریت بحران در مقابل تهدیدات ،اقدامات لازم را بعمل آورد.

سیاست گذاری و برنامه ریزی و راهبری امور پدافند غیرعامل کلان شهرها و شهرهای بزرگ

ساماندهی امور فرماندهی و مدیریت تهدیدات و حوادث در حوزه شهری با تاکید بر حوادث ناشی از تهدیدات انسانی

نهادینه سازی اصول و ملاحظات فنی و مهندسی پدافندغیرعامل (پدافند کالبدی)در ذات طرح های شهری

راهبری، نظارت و هماهنگ سازی مدیریت یکپارچه و استفاده ازبسیج ظرفیت ها، منابع و دستگاه های اجرایی شهرها به منظور مصون سازی شهرها

 

 

حوزه مأموريت

تمرکز بر سه حوزه پدافند غیرعامل شهری

· شهرسازی: ابعاد پدافند غیر عامل در برنامه ریزی فضایی، طرح های توسعه شهری و ساختار فضایی شهر

· مدیریت شهری: ملاحظات حکمروایی در تسهیل مدیریت بحران و یکپارچگی تدابیر کاهش آسیب پذیری، تخلیه و اسکان

· زیرساخت های شهری: الزامات سطح بندی و مصون سازی تاسیسات و زیرساخت های حیاتی و حساس و نیز شریان ها و تقاطع های عمده شهری

 

 

حوزه فعالیت

تمرکز بر امورات پدافند غیر عامل شهری در :

ابر شهر تهران

7کلانشهر

30شهر بزرگ

 

کلانشهرها

شهرهای بزرگ

تهران

بندرعباس

سبزوار

خمینی شهر

بجنورد

مشهد

زنجان

ایلام

شهرکرد

کرمانشاه

اصفهان

قزوین

ارومیه

بروجرد

یاسوج

اهواز

سنندج

رشت

نیشابور

بوشهر

شیراز

خرم آباد

زاهدان

دزفول

بابل

تبریز

گرگان

کرمان

یزد

بیرجند

قم

ساری

اراک

اردبیل

آبادان

کرج

کاشان

همدان

سمنان

ماهشهر

 


چشم انداز معاونت امور شهری و تهران

با استعانت از قادر متعال ، شهر­های ایران در افق 1404 از منظر پدافند غیر عامل ، شهرهایی هستند امن، پايدار، با آمادگی آرمانی ، هم افزا ، جابجا شونده با حداكثر مصونيت ممكن در حفظ و بقای حاکمیت و نظام ، جامعه ، زیر ساخت های استقراری آن با قدرت بازدارندگی موثر مبتنی بر نظامی هوشمندانه، ابتکاری، عمیق، لایه به لایه، بومی و پیشگیرانه، گسترش یافته و خود اتکا در برابر طیف تهديدات مختلف دشمن.

اصول پدافند غیر عامل شهری

1. مکان یابی بهینه استقرار عملکردهای شهری

2. تسهیل مدیریت بحران دفاعی شهر

3. تعیین مقیاس بهینه استقرار جمعیت و فعالیت درفضا

4. مقاوم سازی و ایمن سازی مراکز ثقل شهر

5. پراکندگی توزیع عملکرد ها متناسب با تهدیدات و ویژگی های فضایی

6. تامین نیازمندیهای ضروری و اساسی شهر و شهروندان

7. پایداری شهر در برابرتهدیدات و اقدامات نظامی دشمن

8. امکان خروج اضطراری شهروندان در صورت ضرورت

9. پیش بینی و برنامه ریزی برای اسکان اضطراری جمعیت شهری

10. چند منظوره سازی زیرساخت های شهری

موضوعات اساسی و راهبردی پدافند غیر عامل در شهر :

· توسعه آمادگی دفاعی و بازدارندگی در مقابل تهدیدات و حملات دشمن

· دستیابی به نظام جامع فرماندهی و کنترل مقتدر و هوشمند دفاع از شهرها

· رصد، پايش، مراقبت و تشخیص تهدیدات و حملات دشمن با اولویت به زیرساخت های شهر

· حفظ و پایدارسازی زیرساخت های حیاتی و حساس شهرها در مقابل تهدیدات و حملات دشمن

· گسترش وتوسعه زیست بوم های بومی، امن و پایدار داخلی زیرساخت های شهرها

· ایجاد تناسب و تعادل آمایشی وصیانت از سرمایه های انسانی

· فرهنگ سازی و توسعه مفاهیم پ غ ع در دستگاه های مستقردرشهرها

· تامین علم و فناوری بومی، آینده پژوهی و نوآوری در فضای پ غ ع در دستگاه های مستقردرشهر

· تدوین قوانين و مقررات، دستورالعملها و استانداردهای بومی در حوزه پ غ ع در دستگاه­های مستقردر شهر

· توسعه قابلیت های صیانت از اطلاعات، افراد و سرمایه‎های ملی در شهر

اقدامات عمده

 

  •   ابلاغ تشکیل کمیته پدافند غیرعامل شهری در شهرداری­های ابر شهر تهران7کلانشهر و32شهر بزرگ
  •  تهیه و تدوین پیش نویس سند راهبردی تهران
  •  راهبری و نظارت بر مانورهای پیش بینی شده در شهر تهران (تخلیه اضطراری شهر تهران تخلیه اضطراری مترو (مقابله با تهدیدات شیمیایی، زیستی، پرتوی (CBRN)
  •  بررسی و ارزیابی آیین نامه رعایت الزامات پدافند غیر عامل در خطوط و ایستگاه های مترو
  • انجام پروژه های تخصصی در حوزه های شهری با استفاده از ظرفیت دانشگاه ها و مراکز علمی و نخبگان و طرح های کسر خدمت 20فقره
  • تصویب قرارگاه فرماندهی پدافند غیر عامل شهر تهران
  • مشارکت در بازنگری قانون مدیریت بحران و حوادث غیر مترقبه کشور با سازمان مدیریت بحران کشور و سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران
  • پیگیری موضوع انتصاب فرمانده قرارگاه دفاع غیرعامل تهران جهت سیر مراحل تصویب به وزارت کشور
  • راه اندازی مرکز مهارت افزایی به منظور ارتقاء آمادگی سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی تهران در مقابل تهدیدات نوین

 

برنامه های در دست اقدام

راه اندازی و عملیاتی کردن فرماندهی قرارگاه پدافند غیر عامل تهران

تدوین نظام سطح بندی زیرساخت های شهری

راهبری سطح بندی زیرساخت­های شهری توسط شهرداری ها

سطح بندی شهرهای کلان کشور براساس خطر پذیری و آسیبهای محتمل بر مردم

تدوین طرح جامع پدافند غیر عامل شهر تهران و 7 کلانشهر و 30شهر یزرگ

تهیه و تدوین الزامات و ملاحظات پدافند غیر عامل در طرح های توسعه شهری

تهیه نقشه پراکندگی مراکز پر خطر وزیرساخت های حیاتی ، حساس و مهم در پهنه 38شهر

تهیه الگوی طرح جامع تخلیه و جابه جایی جمعیت و اسکان اضطراری در 40 شهر

برنامه ریزی و تامین نیاز های اساسی و ضروری مردم در شرایط بحران در سطوح کوتاه مدت میان مدت بلند مدت در شهرهای بزرگ و تهران

تهیه طرح انتقال و اسکان اضطرای جمعیت تهران،کلانشهرها، شهرهای بزرگ

استفاده از ظرفیت های نخبگان علمی کشور درراستای شناخت، فرهنگ سازی ودستیابی به راهکارهای علمی کاهش آسیب پذیری ها و آمادگی مقابله با تهدیدات محتمل

راهبری مقاوم سازی پناهگاه ها و فضاهای امن شهری

تدوین الزامات پدافند غیر عامل درطراحی و ساخت پل های بزرگ شهری

شناسایی و سطح بندی، مصون سازی پل ها، تونل ها و زیرگذر های شهری

تدوین دستورالعمل چند منظوره سازی در خطوط، ایستگاه ها و تاسیسات مترو

تدوین برنامه برای مصون سازی و کاهش آسیب پذیری زیرساخت های حیاتی، حساس ومهم مستقردرتهران، کلانشهرها و شهرهای بزرگ کشور

پایش انواع تهدیدات، آسیب پذیری ها و اثرات ناشی از وقوع آنها در حوزه پدافندغیرعامل تهران

آموزش و تمرین، اجرا و هدایت طرح های پدافندغیرعاملی برای راهبری و سازماندهی طرح جابه جایی، اسکان، فضاهای امن شهری، امن و اسکان موقت مردم با کاربردهای چند منظوره

آدرس: تهران -خیابان ولیعصر - بالاتر از خیابان امام خمینی- روبروی ایستگاه جامی

کوچه ناظم - پلاک 7 (ساختمان شهید ابراهیم هادی)

مرکز مطالعات پدافند غیر عامل کشور

کدپستی: 1158754422

تلفن مرکز:66978229-021

Email: info@pdrc.ir      pdrc110@gmail.com

ارتباط با کانال سروش: http://sapp.ir/pdrc.ir